0
(0)

Budżet domowy jest niczym narzędzie, które ma prowadzić nas (i naszych bliskich) ku przystani zwanej bezpieczeństwem finansowym. Wiele osób słysząc o tym terminie wzrusza ramionami i mówi, że co prawda próbowali (czy to w excelu, w zeszycie, czy w aplikacji) jednak na dłuższą metę nie chce im się spisywać tych wszystkich „paragonów” i wydatków, bo to czynność czasochłonna, a wcale nie zarabiają więcej…  

Mylą oni po pierwsze spisywanie wydanych pieniędzy z prowadzeniem budżetu. Po drugie nie jest to czynność tak czasochłonna i nieprzydatna jak twierdzą. Prosty budżet domowy można zaplanować w kilku krokach, a przygotowując go zyskujemy… fundusze na np. wydatki nieregularne, inwestycje, czy rozwój, dzięki planowaniu z góry ile pieniędzy przeznaczymy na konkretny cel. Jest to swoisty fundament, gdzie oszczędzanie jest punktem wyjściowym do tego, by kolejno skupić się na zarabianiu pieniędzy, które nie będą nam „uciekać”. 

Prawidłowo przygotowany i prowadzony budżet pozwala nam co miesiąc generować nadwyżki finansowe (lub sprawnie pozbywać się długu). Dzięki nim możemy m.in zbudować „poduszkę finansową” (zabezpieczenie na 6-12 miesięcy życia bez uzyskiwania wynagrodzenia), która da nam komfort psychiczny życia, poczucie bezpieczeństwa, możliwość przebranżowienia, czy możliwość pomocy najbliższym w trudnej sytuacji. Jednym słowem to fundament, baza, punkt wyjściowy, który warto znać i stosować! O tym poniższy wpis.


Co to jest budżet domowy?

Niektórzy mylnie twierdza, że budżet domowy to spisywanie wydatków. Niekoniecznie jest to prawdą. Spisywanie wydatków to czynność, która po prostu jest zapisywaniem działań z przeszłości, gdzie prócz profitu w postaci możliwej autorefleksji nad zasadnością niektórych zakupów nie jest to raczej czynność prowadząca do budowania oszczędności. Możemy zobaczyć, gdzie „uciekają” nam pieniądze, jednak nie prowadzi to do planu naprawczego i mierzenia skuteczności osiąganych celów. Od tego za to jest właśnie budżet domowy.

Budżet domowy, to można powiedzieć, że planowanie naszej najbliższej finansowej przyszłości. Pozwala on ustalić, co zrobić z pieniędzmi, które mamy do dyspozycji i jeszcze ich nie wydaliśmy! Pozwala również zweryfikować, ile i na co wydajemy w skali jednego miesiąca naszych pieniędzy oraz jak lepiej zagospodarować kolejny miesiąc. 


Budżet domowy – po co, skoro umiem oszczędzać?

Niektórzy osiągają swoje cele finansowe bez prowadzenia budżetu osobistego – to prawda. Wyrobili sobie z czasem nawyk systematycznego odkładania zarobionych pieniędzy na pule konkretnych wydatków, które są im znane (o tym w dalszej części publikacji). Skoro wiedzą „o co chodzi” i robią to „w głowie” to po co mieliby wracać do prowadzenia budżetu domowego? Osiągają swoje cele finansowe i nie ma co się męczyć…

Niestety rozwiązanie to nie dotyczy wszystkich osób. Sam prowadziłem przez pewien okres budżet domowy po czym zrezygnowałem, bo stwierdziłem, że już wiem ile wydaję w skali miesiąca na co. Wiedziałem również, że nadwyżki powinienem oszczędzać. Wszystko super!

Jakże się zdziwiłem, gdy zweryfikowałem wydatki z ubiegłego miesiąca w mojej aplikacji Twisto (mała promocja ale aplikacja i karta są genialne!). Wydałem kilkaset złotych podczas małych zakupów w osiedlowym sklepiku, gdy po prostu z przyzwyczajenia, po drodze do mieszkania kupowałem sobie np. batonika, colę, czy jakieś przekąski.

Smutą prawdą jest to, że „pieniądze przeciekają nam przez palce”. Im szybciej to sobie uświadomimy, tym szybciej powrócą do naszego portfela i będziemy mogli spożytkować je np. na budowę poduszki bezpieczeństwa, podróże, naukę, wsparcie charytatywne, czy inwestycję we własny biznes. Praca nad bogactwem finansowym to praca wykonywana każdego dnia. Każdy dzień to nowa karta, gdzie musimy wykorzystać zbudowane nawyki związane z zarządzaniem i prowadzeniem budżetu domowego, by pieniądze zachować i posiadać.

Kiedy prowadzenie budżetu domowego nie jest obowiązkowe?

Kierowanie budżetem domowym ma na celu zaspokojenie naszych krótko i długoterminowych potrzeb finansowych. Jest to środek do celu. Czasami jednak możemy uzyskać podobne rezultaty, a energię potrzebną na prowadzenie budżetu przeznaczyć na generowanie większych zarobków.

Kiedy więc prowadzenie budżetu może nie być obowiązkowe:

  • gdy systematycznie oszczędzamy i inwestujemy pieniądze,
  • gdy nie mamy żadnych długów i problemów finansowych,
  • gdy posiadamy duże nadwyżki finansowe i pragniemy skupić się na pomnażaniu majątku.

Czasem warto skupić się na zarabianiu pieniędzy i utrzymywaniu po prostu zdrowych nawyków, gdzie wydajemy je w sposób przemyślany jednocześnie stale powiększając oszczędności.  


Zarządzanie budżetem domowym – jak robić to sprawnie

Wiemy, czym jest budżet domowy i dlaczego warto go prowadzić. Wiele osób skarży się jednak na czasochłonność, uciążliwość i monotonność tego procesu. Jak w takim razie łatwo i sprawnie zarządzać budżetem domowym?

Wiadomo, że na początku planowanie budżetu domowego dla siebie, czy np. dla całej rodziny może wydawać się trudne. Liczby mogą rozmijać się z rzeczywistością, a my wolelibyśmy chyba żyć w „słodkiej niewiedzy”, że nie stać nas na wiele rzeczy. To jednak tylko wymówki! Należy skupić się na samym procesie. Nawet skrupulatnie planowane budżety jednostek samorządu terytorialnego mogą być korygowane ze względu na różne okoliczności i błędy. Nie oznacza to, że powinniśmy się poddawać. Wraz z każdym miesiącem będzie wychodzić nam to coraz lepiej, a pieniądze przestaną uciekać nam na niewłaściwe, pochopne zachcianki… i zaczną pracować dla nas lub zostaną wydane świadomie.

Jak zarządzać budżetem domowym – zasady:

  • do 10 kategorii wydatków – nie komplikuj, nie twórz skomplikowanych schematów niczym Jacek Gmoch w studio pomeczowym reprezentacji polski w piłce nożnej,
  • zaokrąglaj wydatki – nie twórz przerostu formy nad treścią, zapisuj wydatki zaokrąglając je do pełnych złotówek i nie trać swojego cennego czasu,
  • zacznij działać – nie odkładaj przygotowania budżetu domowego na pierwszy dzień wiosny najbliższego roku przestępnego, a zacznij działać już teraz,
  • budżet domowy na Twoich zasadach – dopasuj formę prowadzenia budżetu domowego w zależności od tego, co Tobie najbardziej odpowiada (excel, zeszyt, aplikacja),
  • czasem poniesiesz porażkę – nic nie dzieje się od razu i czasem Twój budżet może „nie spiąć się na koniec miesiąca”, nie poddawaj się, kombinuj, a z czasem zbudujesz solidne fundamenty dla zachowania swoich oszczędności we właściwym miejscu (w Twoim portfelu).


Budżet rodziny – gospodarstwa domowego

Budżet rodziny to budżet domowy, który uwzględnia wszystkich członków gospodarstwa domowego. Pod uwagę bierzemy w tym wypadku dochody naszego partnera i oczywiście jego wsparcie przy układaniu oraz zarządzaniu. Mając dzieci powinniśmy oczywiście przygotować oddzielną kategorię na wydatki związane z naszymi pociechami. Jednym z dodatkowych miejsc na oszczędności może być również zabezpieczenie przyszłości finansowej naszych dzieci, czy bieżące odkładanie środków na ich edukację, pasje, rozwój.


Zalety prowadzenia budżetu domowego

  • Prowadząc budżet domowy możemy w łatwy sposób zbudować poduszkę bezpieczeństwa, uchronić się przed konsumpcjonizmem, czy zaplanować naszą przyszłość (np. zakup nieruchomości, sfinansowanie nowego biznesu, przeprowadzka za granicę, podróż dookoła świata, przebranżowienie).
  • Pieniądze wiele osób „parzą” i lubią je wydawać, nawet gdy na koniec miesiąca zostaną im nadwyżki finansowe. W czasie przygotowania budżetu finansowego planujemy również przeznaczenie tychże nadwyżek! Jest to z największych zalet budżetu domowego. 


Budżet domowy tabela

Przygotujmy prosty budżet domowy w formie tabeli. Z założenia taki budżet przewiduje jeden miesiąc. Jednak docelowo chcemy osiągnąć kontrolę naszych finansów w długoterminowo. 

W Google możemy znaleźć rozbudowany arkusz budżetu domowego i rodzinnego w ujęciu całorocznym.

Tabela budżetu domowego powinna uwzględniać:

  • stałe przychody oraz jednorazowe i stałe wydatki,
  • rozdysponowanie oszczędności na wydatki nieregularne,
  • rozdysponowanie oszczędności z nadwyżek finansowych.

Dwie szkoły prowadzenia budżetu

Mamy dwie szkoły prowadzenia budżetu domowego. Ta bardziej „spartańska” zakłada uwzględnianie oszczędności na pierwszym miejscu. A więc „z góry”, po otrzymaniu wynagrodzenia rezerwujemy np. 50% naszej wypłaty na budowę „poduszki finansowej”, spłatę długów, czy edukację, zaś pozostałą połowę gospodarujemy na wydatki najbliższego miesiąca. Podejście to pozwala na rygorystyczne podejście do budowy własnego majątku i kreatywne szukanie oszczędności w codziennych wydatkach. Może działać niezwykle motywująco.

W tabeli przedstawiamy zaś podejście mniej „rygorystyczne”, gdzie na pierwszym miejscu uwzględniamy nasze wydatki i życie codzienne. Na podstawie pozostałego budżetu dopiero budujemy nasze oszczędności i uwzględniamy wydatki nieregularne.

 

Przykładowa tabela budżetu domowego:

BUDŻET DOMOWY NA MIESIĄC: LUTY 2021
Zarobki w ubiegłym miesiącu netto: 5000
Wydatki stałe:  
Jedzenie 800
Czynsz 1000
Rachunki 300
Kredyty, karty kredytowe 100
Bilety MPK, paliwo 200
Zdrowie, higiena 200
Dom 150
Dzieci 400
Inne 0
Saldo: 1800
   
Wydatki jednorazowe:  
Ubezpieczenie 400
Przegląd auta 300
Dentysta 300
Saldo: 1000
Wydatki nieregularne, oszczędności  
Poduszka finansowa 50% pozostałej kwoty
Wakacje 25% pozostałej kwoty
Edukacja 25% pozostałej kwoty


Planowanie budżetu domowego

Planując budżet domowy w naszej tabeli uwzględniamy następujące elementy:

  1. Przychody – po prostu kwota zarobków netto. Jeżeli zarabiamy nieregularnie, bo np. jesteśmy freelancerami i pracujemy online to wystarczy, że uśrednimy zarobki miesięczne. 
  2. Wydatki stałe – kwoty wydatków, które ponosimy co miesiąc. Warto pogrupować je w kategorie (max 10 na start!). Przykładowo są to: jedzenie, czynsz, rachunki, kredyty i karty kredytowe, bilety MPK i paliwo, zdrowie i higiena, dom, dzieci, inne. 
  3. Saldo – od przychodów odejmij wydatki stałe.
  4. Wydatki jednorazowe – czyli kwoty, które wydajemy jednorazowo, raz na jakiś czas i jesteśmy w stanie je przewidzieć, np. ubezpieczenie, przegląd auta, dentysta.
  5. Saldo finalne – od salda odejmij wydatki jednorazowe. Jeżeli okaże się, że kwota ta jest ujemna to znaczy, że więcej wydajesz niż zarabiasz. Warto poszukać oszczędności w którejś z kategorii wydatków i zastanowić się, jak zarobić dodatkowe pieniądze. Pamiętajmy, że zadłużenie i kredyty, karty kredytowe to nie jest dobre rozwiązanie! Nie szukajmy dróg na skróty. Wykryliśmy problem (brawo). Teraz wprowadźmy plan naprawczy.
  6. Wydatki nieregularne, oszczędności – grupa kosztów, które ponosimy kilka razy w roku oraz możliwość budowy oszczędności. W tej grupie możemy odkładać pewien procent pozostałej kwoty np. na prezenty świąteczne dla rodziny, na kursy edukacyjne, książki, wakacje oraz na najważniejszą rzecz – poduszkę finansową! Warto obliczyć sobie ile pieniędzy potrzebujemy np. na wakacje po czym podzielić tą kwotę przez 12 miesięcy. Teraz wiemy ile musimy odłożyć w skali jednego miesiąca i dążyć, by ten plan zrealizować. Wydatki nieregularne (zaplanowane) powinny „wyzerować” nasze konto. Każda nadwyżka środków powinna zostać przekazana na oszczędzanie.

Podział budżetu domowego

Podział budżetu domowego warto zaplanować w alokacji procentowej kapitału. W innym przykładzie może wyglądać on w następujący sposób:
  • 10% – oszczędności emerytalne,
  • 10% – oszczędności na wydatki jednorazowe, takie jak np. wakacje, remont, zakup komputera,
  • 30% – oszczędności na wydatki długoterminowe – budowa poduszki finansowej, spłata długów, czy edukacja, przyszłość dzieci.
  • 10% – wydatki na zachcianki, jako nagroda dla nas samych.
  • 40% – stałe wydatki, typu: opłaty za mieszkanie, za rachunki, jedzenie, raty kredytu.
 

Monitorowanie budżetu domowego

Monitorowanie budżetu domowego to niezwykle ważny element prowadzenia takiego dokumentu. Pozwala on nam na:

  • dostrzeżenie, gdzie „uciekają nam pieniądze”,
  • monitoring stanu oszczędności – widzimy, czy np. nasz fundusz na wakacje posiada odpowiednie saldo, a poduszka finansowa z miesiąca na miesiąc zwiększa swoją kwotę wartości,
  • zbudowanie fundamentów naszego finansowego mindsetu, gdzie panując nad pieniędzmi nie trwonimy ich, a możemy skupić się na zarabianiu i świadomym wydawaniu na dobra konsumpcyjne, które uznajemy za odpowiednie,
  • budowę planu oszczędzania – nadwyżki pieniężne mogą być przeznaczone na oszczędności.

Świetną analogią jest tu zrównanie czasu do pieniądza. Zarabiając pieniądze najczęściej angażujemy w to nasz czas, np. pracując na etacie. Każda przepracowana godzina naszego życia to czas, który bezpowrotnie odszedł. Zyskaliśmy za to pieniądze, które większość społeczeństwa wydaje popadając w bezmyślny konsumpcjonizm (jakże promowany w obecnych czasach). Czy to jest cel tego wszystkiego? 

Nie twierdzę, że wydawanie jest złe. Twierdzę jednak, że niezwykle ważna jest świadomość, zbudowanie oszczędności (które mogą nam sfinansować np. przyszły biznes, podróż dookoła świata, czy dać komfort psychiczny) i świadome wydawanie na nasze zachcianki kwot, które dzięki prowadzeniu budżetu domowego wreszcie posiadamy.

Analiza budżetu domowego

Ostatnim elementem prowadzenia budżetu domowego jest analiza i wyciąganie wniosków. Warto zweryfikować, czy ustalenia z początku miesiąca były słuszne, czy może wydatki w poszczególnych kategoriach oscylowały w zupełnie innych kwotach. W drugim przypadku warto uwzględnić to podczas przygotowania budżetu na kolejny miesiąc. 

Warto również poszukać kategorii wydatków, gdzie zupełnie niepotrzebnie wydajemy pewne kwoty pieniędzy zamiast przeznaczać je na oszczędności. Analizując wydatki kontrolujemy finanse w sposób reaktywny. Możemy przyczynić się do np. szybszej spłaty kredytu hipotecznego, czy odłożenia pieniędzy na przetestowanie własnego biznesu. W budżecie nie chodzi o to, by liczby zawsze się zgadzały, jednak warto prowadzić go w sposób realistyczny. Ma on za zadanie pomóc w poprawieniu stanu naszych finansów, a to najważniejsze. 


Spisywanie wydatków – jak zacząć?

Spisywanie wydatków to warunek konieczny budżetu finansowego. Nie możemy skutecznie realizować budżetu bez zapisywania naszych wydatków. Pozwala nam na planowanie przyszłych przepływów finansowych, czy zrozumienie naszych nawyków wydatkowych. Mało kto lubi ten proces ale można go uprościć.

Warto zbierać paragony podczas zakupów lub notować wydatki w aplikacji, czy notesie w telefonie. Oczywiście bez przesadnej skrupulatności, po prostu zaokrąglona do pełnych złotówek kwota i przypisanie kategorii wydatków. Ważne, by wydatki raz dziennie spisywać w jednym miejscu, gdzie zostaną zsumowane. Nie warto ufać swojej pamięci. Lepszym rozwiązaniem jest wyrobienie w sobie nawyku.

Raz w miesiącu podsumowuj swoje wydatki (najlepiej jest korzystać z aplikacji, która w łatwy sposób będzie sumować te wszystkie kwoty z przypisaniem ich do kategorii).

 


Budżet domowy – przykłady

Prosty przykład budżetu domowego przedstawia powyższa tabela. Warto zacząć od ogółu i po prostu działać. By móc przejść z czasem do szczegółu i dokładnego monitorowania np. naszego budżetu całej rodziny, warto byśmy mieli punkt wyjściowy jakim są ogólne kategorie wydatków. Nie warto na początku poświęcać na budżet zbyt dużo czasu, bo to będzie działać demotywująco. Budżet gospodarstwa domowego powinien być prosty i zrozumiały przez wszystkich domowników. Z czasem jednak możemy przejść do rozbudowy kategorii budżetu domowego.

Dla przykładu kategoria rachunki może zostać rozbudowana na:

  • Rachunki – Internet,
  • Rachunki – prąd, gaz, woda,
  • Rachunki – pozostałe.

W ten sposób jesteśmy w stanie dostrzec, czy wydawane przez nas kwoty możemy w jakiś sposób „uszczuplić”. Może poszukać tańszej oferty Internetu, a może zrezygnować z jakiś niepotrzebnych usług telewizji. W skali miesiąca to może nie być wygórowana kwota, jednak patrząc na to w ujęciu rocznym stawka staje się bardziej znacząca. Czas to pieniądz. Tracąc 500zł rocznie przez np. droższy Internet, tracimy bezpowrotnie kilka godzin życia, które poświęciliśmy na zarobienie tej kwoty.


Budżet domowy Excel, w zeszycie, a może w aplikacji?

Kolejnym dylematem dla wielu osób jest to, gdzie prowadzić budżet domowy. W Excelu, w zeszycie, a może w aplikacji mobilnej? Czy najlepszy jest arkusz kalkulacyjny, a może jakiś konkretny program na komputerze? W efekcie porzucają pomysł prowadzenia domowego budżetu. Warto wybrać rozwiązanie „pod siebie”. Porównajmy je.

Cechy poszczególnych rozwiązań:

  • budżet domowy w zeszycie – wystarczy nam kartka papieru, możemy łatwo notować nasze wydatki, jednak sumowanie na koniec miesiąca może być dość uciążliwe. 
  • budżet domowy w Excelu – jeżeli potrafimy dobrze obsługiwać się arkuszami kalkulacyjnymi, to narzędzie to może być wykorzystywane do prowadzenia budżetu domowego, jednak tu również utrudniamy sobie życie,
  • aplikacja do kontroli wydatków i budżetu domowego – proste i skuteczne rozwiązanie, gdzie wybierając dedykowaną aplikację łatwo możemy prowadzić i zarządzać naszym budżetem.

Zalety wykorzystania aplikacji do budżetu domowego:

  • bieżąca kontrola nad saldem,
  • wgląd do listy zaplanowanych wydatków,
  • symulacja z góry, jak będzie wyglądać przepływ pieniężny,
  • możliwość planowania oszczędności,
  • łatwość tworzenia i przydzielania kategorii wydatków,
  • szczegółowość generowanych raportów budżetu.


Podsumowanie

Warto pamiętać, byśmy nie ograniczali naszych działań w świecie finansów do sprawdzania wydatków i prowadzenia budżetu domowego, by powoli budować oszczędności. Należī poszerzać wiedzę, edukować się i działać w praktyce. Pieniądze oczywiście nie są celem ale są narzędziem. Jeżeli marzymy o fajnej sytuacji w życiu, czy wcześniejszej emeryturze, to warto na początku załatać „przecieki” pieniędzy poprzez prowadzenie budżetu domowego, zbudowanie odpowiednich nawyków dla przepływu pieniędzy, a kolejno skupić się na zarabianiu większych pieniędzy. 


Czy Twoim zdaniem Post był Pomocny?

Kliknij gwiazdkę aby zagłosować!

Ocena: 0 / 5. Ilość głosów: 0

Nikt jeszcze nie zagłosował, bądź Pierwszy!